Fragment wywiadu przeprowadzonego z polskim uczestnikiem syndykalistycznego związku zawodowego Industrial Workers of the World (Przemysłowi Robotnicy Świata), związku w którym uczestniczyli już czynnie polscy emigranci w Stanach Zjednoczonych w latach 20. ubiegłego wieku. Bartek od ponad dwóch lat mieszka w Londynie. Od samego początku pracuje w branży budowlanej, przy rozbiórkach, remontach stacji metra, a ostatnio jako hydraulik przemysłowy na dużych placach budowy. Od ponad roku jest członkiem londyńskiej sekcji IWW, zrzeszonym w Industrial Union No 330 - Construction Department.

Może najpierw w skrócie powiedz czym jest IWW?
Industrial Workers of the World jest międzynarodowym związkiem pracowników najróżniejszych branż i zawodów, założonym w Stanach Zjednoczonych w 1905 roku. Idea przyświecająca IWW jest do dzisiaj aktualna. IWW twierdzi, że pomiędzy klasą robotniczą a klasą pracodawców istnieje ciągły konflikt. Te dwie klasy nie mają ze sobą żadnych wspólnych interesów. Pracodawcy w systemie kapitalistycznym zawsze będą eksploatować pracowników, kontrolować ich, a kiedy przestają być potrzebni - eliminować. IWW od samego momentu powstania stoi na niezmiennym i bezkompromisowym stanowisku wobec klasy właścicieli i pracodawców.

W ciągu 20 lat na świecie zaszły dramatyczne zmiany w poziomie zamożności jego obywateli. Miliony ludzi zostało zdegradowanych do roli walczących o przetrwanie biedaków, jednocześnie garstka bogaczy osiągnęła poziom zamożności i władzy nie znany dotąd nigdy w przeszłości.

- 340 miliarderów świata posiada obecnie więcej dóbr, niż 2 miliardy "najbiedniejszych" obywateli naszej planety. Codziennie jesteśmy świadkami klęsk głodu oraz postępującej degradacji środowiska naturalnego. Wszystko po to, aby parę tysięcy bogaczy uczynić jeszcze bogatszymi i bardziej wpływowymi.

- Całkiem niedawno świat oglądał upadek policyjnych reżimów Europy Wschodniej. W krajach tych rozpoczął się proces budowy wyjątkowo prymitywnego, neoliberalnego kapitalizmu. System ten, pod szyldem wolnego rynku wprowadza nie znane dotąd zniewolenie ekonomiczne i wyzysk ludzi pracy.

Przed krajowym zjazdem IP przeprowadziliśmy ankietę, w której komisje zakładowe zapytaliśmy o opinie w ważnych dla związku kwestiach, w tym stosunku do partii politycznych. Efektem było przyjęcie oficjalnej uchwały przez delegatów, w której czytamy: „(1) Delegaci podjęli decyzję, że zarówno członkowie Komisji Krajowej, jak też członkowie Krajowej Komisji Rewizyjnej nie mogą w czasie pełnienia funkcji związkowych angażować się w prace organizacyjne partii politycznych. (2) Delegaci zadecydowali, że członkowie Komisji Krajowej i Krajowej Komisji Rewizyjnej, na czas pełnienia swojej kadencji związkowej, muszą zawiesić członkostwo w partiach do których należą.”

W kwestii tej swoje stanowisko postanowili zająć osobno przedstawiciele naszego związku ze Śląska, a ściślej z komisji środowiskowej. Poniżej przedstawiamy oficjalne stanowisko śląskiej Komisji Środowiskowej OZZ IP „w sprawie zagrożeń politycznych wewnątrz związku”:

Syndykat − mafia, camorra, “sex and crime”?

Bez paniki! Słowo “syndykat” pochodzi z języka francuskiego i właściwie znaczy tyle co „związek zawodowy”. Dlaczego zatem nie chcemy po prostu nazwać się „związkiem zawodowym”? Dlatego, że jesteśmy związkiem zawodowym w sensie niezafałszowanym, pierwotnym: walczącą, oddolną organizacją społeczną, wolną od hierarchii i mającą dość biurokratów.

Czym jest anarchosyndykalizm
Syndykalizm narodził się w reakcji na postępujący reformizm partii socjalistycznych i związków zawodowych końca XIX. wieku. Pod wpływem idei anarchistycznych w obrębie syndykalizmu rozwinął się ruch związkowy o zasięgu ogólnospołecznym (FAU), który następnie nadał sobie nazwę anarchosyndykalizmu. Anarchosyndykalizm łączy walkę o lepsze życie z anarchistyczną koncepcją społeczeństwa, sprzeciwiając się państwu i stawiając na samorządność.

Poniższy wywiad jest efektem rozmowy przeprowadzonej z sekretarzem generalnym Krajowej Konfederacji Pracy, panią Anną Siguenza, w Madrycie w sierpniu 2002 roku. Rozmowa była zapisywana, a nie nagrywana i dlatego też wypowiedzi nie są tłumaczone "słowo w słowo", jednak treść nie została zmieniona.

Ilu członków liczy teraz CNT i ile istnieje siedzib związku?
Aktualnie jest ok. 12 tys. członków. Każdy oddział związku ma swoje biuro, jest ich ok. 150. Jeżeli oddział jest mały i nie ma pieniędzy, posiada tylko skrytkę pocztową, a spotkania odbywają się w różnych lokalach.

Jak wygląda struktura związku?

Struktura jest bardzo charakterystyczna, ma swoje korzenie w historii i jesteśmy z niej bardzo dumni. Początkowo CNT miało organizację podobną do związków branżowych, ale po pierwszym strajku generalnym zmieniono ją na bardziej użyteczną. Dokonano tego w ten sposób, że jeden związek reprezentował jedną gałąź przemysłu np. związek edukacji, transportu (1) etc. Tworzą one federację lokalną danego miasta. W przypadku wsi i małych miasteczek funkcjonuje tylko jeden związek wielo-zawodowy - sindicato de oficios varios (2), skupiają one związkowców ze wszystkich miejsc pracy danej wsi czy miasteczka. Strukturę regionalną tworzą również SU, a nie federacje lokalne, co czyni ją bardziej bezpośrednią. Poza tym związki regionalne nie podejmują decyzji, a jedynie koordynują działania.

Wywiad z Jose Mari Olaizola Albenizem z CGT, przeprowadzony przez Stefano d'Errico i Franco Lachetta.

Czym jest CGT (Confederatión General del Trabajo - Powszechna Konfederacja Pracy)?
Jest to organizacja anarchosyndykalistyczna, która odłączyła się od CNT (Confederatión National del Trabajo) około dziesięć lat temu. Rozłam zaczął się, kiedy część działaczy CNT zawróciła większą uwagę na problem wyalienowania tej organizacji ze środowiska pracowniczego. Jako odpowiedź powstała CGT, do której przystąpiły niektóre oddziały starego CNT. Od tego czasu krok po kroku zdobywaliśmy coraz większe wpływy w środowisku pracowniczym.

 Swoją działalność opieramy na ideach federalizmu, solidarności i akcji bezpośredniej. To właśnie różni nas od zbiurokratyzowanego syndykalizmu Comisiones Obreras i UGT (Unión General de Trabajadores). Liczebność CGT wciąż rośnie. Nasza historia przypomina historię innych wolnościowych syndykatów czy struktur anarchosyndykalistycznych. Działamy także poza granicami Hiszpanii - członkowie CGT brali udział w demonstracjach w Amsterdamie w 1997 roku czy Kolonii w 1999 roku, a także we Francji i innych krajach.

Poniżej przedstawiamy wyniki ankiety przeprowadzonej przed Zjazdem Delegatów IP. Celem ankiety była odpowiedźź na pytanie, w jakim kierunku powinien zmierzać związek. Chodziło przede wszystkim o rozpoczęcie dyskusji na temat deklaracji ideowej Inicjatywy Pracowniczej, oraz dyskusji nad zmianami statutowymi. Nie wszystkie ankiety napłynęły. Poniższe opracowanie jednak jest dostatecznie reprezentatywne i pozwala się zorientować w poglądach na dany temat, różnych komisji związku.

Pierwsze pytania dotyczyły stosunku do obecnie działających związków zawodowych oraz czym Inicjatywa Pracownicza powinna się różnić od innych organizacji związkowych. Wielu członków IP mówiło, że ma negatywny stosunek do związków zawodowych, przede wszystkim dlatego, że są skorumpowane. Po drugie wskazywano na etatyzm i brak wpływu szeregowych członków związków zawodowych na decyzje podejmowane przez władze związkowe. Po trzecie krytykowano upolitycznienie związków zawodowych: „Większość związków zawodowych sympatyzuje, lub też wspiera grupy polityczne zainteresowane wejściem do parlamentu... Jest to w szczególności charakterystyczne dla dużych central związkowych działających w kraju. W wielu przypadkach władze związkowe zapominają w jakim celu zostały powołane.”

Od stycznia 2002 roku narastała fala niezadowolenia społecznego, szczególnie wśród robotników. Z miesiąca na miesiąc przybywało akcji podejmowanych przez pracujących. Złożył się na to z jednej strony masowe zwolnienia, a z drugiej tendencja do obniżania wynagrodzeń. Dodatkowo wiosna 2002 roku rząd zapowiedział niekorzystne dla pracowników zmiany w Kodeksie Pracy, które zostały oprotestowane zarówno przez wielkie centrale związkowe, jak też mniejsze związki zawodowe i organizacje pracownicze.

W Polsce, według różnych danych i wyliczeń, do związków zawodowych należy 14 do 18 proc. wszystkich zatrudnianych, których jest 13,2 mln. Odsetek ten sukcesywnie od wielu lat spada. W 1980 roku Solidarność (pełna nazwa brzmi: Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Solidarność) była ruchem w którym uczestniczyło ok. 10 mln. ludzi. Jeszcze na początku lat 90. związek ten skupiał w swoich szeregach 2,25 mln. członków. Na dzień dzisiejszy należy do niego ledwie 750 tys. osób. Drugą co do wielkości centralą związkową jest Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ), do którego należy ok. 730 tys. osób. OPZZ powstał w połowie lat 80. jako pro-reżimowy związek zawodowy. Trzecią niedawno powstałą centralą jest Forum Związków Zawodowych (FZZ), liczy ona ok. 300 tysięcy członków. Wreszcie do różnych innych związków zawodowych, których terenem działania jest często tylko jeden zakład pracy,  przynależy ok. 600 tysięcy pracowników.

Ogólnopolski Związek Zawodowy Inicjatywa Pracownicza zaprasza na spotkanie, Poznań, 18 października 2008 (sobota), godz.18.30, Teatr Ósmego Dnia, u. Ratajczaka.

Wykład Pun Ngai - profesor nauk społecznych uniwersytetu w Hongkongu oraz działaczki społecznej na rzecz robotnic-migrantek oraz robotników budowlanych.

W spotkaniu weźmie udział również współautor i tłumacz książki Pun Ngai pt.: "Dagongmei" (2008) z Niemiec.

 

ZANON to fabryka w argentyńskiej Patagonii znajdująca się od ponad 5 lat pod kontrolą pracowników; procesy pracy, produkcji i zarządzania odbywają się bez szefów... pracownicy ustalili że takowych tam po prostu do niczego nie potrzebują. W listopadzie 2008 r. nadchodzi niestety ponownie moment, w którym załoga ZANON i wspierające ja ruchy społeczne z Patagonii i całej Argentyny będą musiały stawić czoła władzy i kapitałowi, które szykują się do odebrania pracownikom ich autonomii. Rozpoczął się wiec okres mobilizacji w celu obrony fabryki, obrony która najprawdopodobniej będzie wymagała bezpośredniej konfrontacji z siłami państwowymi.

Społeczeństwo, które w 1989 r. z nadzieją witało upadek "realnego socjalizmu" zostało okrutnie zawiedzione w swej naiwnej wierze w ustrój parlamentarny i kapitalizm. Dziś ludzie widzą wokół siebie nierówności społeczne, nędze, korupcje i bezkarność policji. Jednocześnie ludzie, przyzwyczajeni przez autorytarny systemu do bierności, nie są w stanie samemu znaleźć żadnego racjonalnego wytłumaczenia tego stanu rzeczy. W tej sytuacji próbują uwierzyć tym, którzy twierdzą, że winę za to ponosi "tajny spisek Żydów, komunistów i masonów". Jest to sprawdzona prosta teoria - nie wymaga większego wysiłku umysłowego. Naiwni wierzą więc, że gdy dojdą do władzy "prawdziwi Polacy" to wszystko będzie w porządku, a nasz kraj zmieni się w raj na Ziemi. Zmienia się kolejna ekipa - polityczni idole dorywają się do koryta, a ludzie nadal są okradani. Przyczyną społecznego i gospodarczego kryzysu nie jest fakt, że władzę objęła jakaś "mafia złych ludzi" lecz jest nią sama struktura systemu kapitalistycznego oraz scentralizowanej parlamentarnej "demokracji". Politycy manipulują ludźmi nie dlatego, że są "Żydami lub komuchami" lecz dlatego, że polityka w scentralizowanych systemach panowania jest właśnie sztuką tworzenia sztucznych podziałów między ludźmi, żerowania na przesądach i skutecznej manipulacji.

Dlaczego walka klas i oddolna rewolucja?
Kapitalizm i państwo opierają się na eksploatacji większości przez klasę panującą, stanowiącą mniejszość. System ten jest też głównym źródłem represji. Instytucja państwa i wszystkie formy ucisku muszą zostać pokonane i ostatecznie zastąpione przez demokratyczno-bezpaństwowy socjalizm (anarcho-syndykalizm). To zadanie może być szczęśliwie przeprowadzone przez klasę pracującą.

We wrześniu 1920 roku, doszło do powszechnej okupacji włoskich fabryk przez zatrudnionych tam pracowników, działo się tak głównie w przemyśle samochodowym i ciężkim ale przyłączyły się także przędzalnie bawełny, firmy odzieżowe, kopalnie węgla kamiennego, fabryki opon, browary, gorzelnie pracownicy portów i marynarze. Ale to nie był zwykły strajk, ponieważ pracownicy kontynuowali produkcję w ramach swoich własnych lokalnych organizacji. Również kolejarze rzucili wyzwanie zarządowi swojej firmy, decydując się na przetaczanie składów towarowych pomiędzy strajkującymi fabrykami, co zapewniało utrzymanie ciągłości produkcji. W tej akcji uczestniczyło około 600 tysięcy pracowników. Cały ten wielki ruch wyrósł z konwencjonalnej związkowej walki o poziom zarobków. Ale żądania podwyżek były tylko legalną okazją do strajkowej walki, prawdziwe aspiracje i motywy pracowników szły dużo dalej.

Rewolucja wstrząsnęła wszystkimi klasami i warstwami rosyjskiego życia społecznego. Ogromny niepokój przeniknął wszystkie poziomy rosyjskiego społeczeństwa, jako rezultat trwającej trzy wieki opresji carskiego reżimu.

Podczas rewolucyjnej eksplozji, niepokój ten stał się siłą, która scementowała wszystkie nurty w potężny zjednoczony front i która unicestwiła struktury despotyzmu w ciągu trzech dni (mowa o rewolucji lutowej 1917 r. - przyp. red.). Tak krótki okres rewolucyjny był bezprecedensowy w historii. Na tym etapie panowała jednogłośność, chociaż siły te zostały uaktywnione przez różne i często wzajemnie się wykluczające zamiary. W momencie rewolucyjnego wybuchu, cele tych różnych sił były zbieżne, do kiedy zachowywały negatywny charakter czyli wysyłały na emeryturę absolutystyczny reżim. Konstruktywne cele nie były jeszcze jasne. Pojawiły się w trakcie rozwoju rewolucji, w chwili, gdy dotychczas bezkształtne siły zaczęły precyzować swe programy, podczas walki o triumf własnej idei.